Apakah Itu Derivatives? Dari TradFi ke Crypto Perps

Pada tahun 1848, Chicago Board of Trade mula beroperasi. Tidak lama kemudian, pedagang di sana mula menulis kontrak untuk membeli dan menjual gandum beberapa bulan sebelum musim menuai. Hampir dua abad kemudian, sebuah bursa kecil di Hong Kong melancarkan kontrak yang membolehkan pedagang bertaruh terhadap harga Bitcoin tanpa perlu memegang syiling tersebut. Tatacaranya sama. Aset asasnya berbeza.

Tatacara ini ada namanya. Ia dipanggil derivative, dan merupakan salah satu ciptaan paling signifikan dalam sejarah kewangan. Apabila anda sudah memahami struktur ini, anda tidak lagi melihat kontrak wheat futures dan Bitcoin perpetual sebagai dua produk yang berbeza. Anda akan nampak satu struktur, cuma aset dasarnya sahaja yang berbeza.

Artikel ini akan menjawab apa itu derivatives dalam kewangan, namun bukan dengan cara biasa. Ia bermula dengan definisi ringkas yang boleh diingati semua pedagang, menerangkan empat instrumen tradisional yang membentuk sistem kewangan moden, dan seterusnya menunjukkan dengan tepat bagaimana mekanisme sama berfungsi dalam satu crypto perpetual dengan contoh sebenar pengiraan funding rate dalam dolar dan sen. Derivatives menjana risiko tertumpu. Anda perlu memahami apa itu derivative sebelum menggunakannya.

Alasan paling utama untuk tidak belajar derivatives ialah ia menjana risiko tertumpu. Leverage bermaksud pergerakan kecil aset bakal menjadi pergerakan besar dalam akaun anda. Risiko pihak lawan bermaksud pihak di sebelah lain kontrak anda mungkin tidak mampu membayar apabila diperlukan. Kedua-dua risiko ini nyata. Setiap hari ada akaun yang kosong kerana kedua-duanya.

Namun anda tetap perlu belajar tentang derivatives kerana sebab struktur. Jika anda berdagang crypto, anda sebenarnya sudah terlibat dengan pasaran derivatives walaupun anda tidak menggunakannya secara langsung. Perpetual futures kini lebih kerap menetapkan arah harga spot berbanding harga spot menentukan arah perps. Mengabaikan derivatives tidak menghapuskan pendedahan anda terhadapnya. Ia hanya menghilangkan keupayaan anda melihat apa yang menggerakkan posisi anda.

Apa Itu Derivatives? Definisi Ringkas

Definisi dalam satu ayat

Derivative ialah kontrak antara dua pihak yang nilainya disandarkan kepada harga satu aset lain.

Itulah definisinya, dan ia kekal tepat walau berapa banyak lapisan kerumitan ditambah. "Aset lain" disebut sebagai underlying. Underlying boleh jadi hampir apa saja: satu tong minyak, pasangan mata wang, saham Apple, bon Treasury, Bitcoin. Kontrak tidak perlu memegang underlying itu. Ia hanya perlu merujuk harga aset berkenaan.

Bagaimana Pasaran Derivatives Berfungsi

Pasaran derivatives global adalah pasaran kewangan terbesar di dunia. Menurut statistik OTC derivatives BIS, nilai nosional outstanding OTC derivatives sahaja sudah melepasi 700 trilion USD baru-baru ini. Jika ditambah derivatives bursa, jumlahnya jauh mengatasi modal pasaran saham dunia.

Angka itu lebih mudah ditafsir apabila anda tahu derivatives dibahagikan kepada dua struktur utama.

Derivatives bursa vs. OTC

Derivatives bursa ialah kontrak terpiawai yang didagangkan di bursa seperti CME Group atau Eurex. Bursa, atau institusi penjelasan pusat, akan menjadi pihak pengantara yang menjamin setiap perdagangan. Jika pihak lawan mungkir, rumah penjelasan akan membayar bagi pihaknya.

Derivatives over-the-counter (OTC) ialah kontrak tersendiri yang dirunding secara peribadi antara dua pihak. Saiz dan struktur kontrak boleh disesuaikan mengikut keperluan, sebab itu bank dan korporat banyak menggunakannya untuk lindung nilai risiko yang tidak terdapat di pasaran bursa. Kekurangannya ialah tiada rumah penjelasan; keselamatan kontrak sepenuhnya bergantung kepada kebolehpercayaan pihak lawan. Inilah punca krisis 2008: obligation hutang berjamin, sejenis OTC derivative, gagal bayar secara besar-besaran hingga menjerumuskan pihak lawan yang kukuh menjadi muflis.

Jenis Derivatives

Terdapat empat struktur derivatives klasik. Setiap instrumen eksotik yang anda temui ialah variasi daripada salah satu struktur ini.

Futures

Kontrak futures ialah perjanjian untuk membeli atau menjual satu aset pada harga tetap untuk satu tarikh masa hadapan tertentu. Futures adalah terpiawai dan didagang di bursa. Jika futures minyak mentah Disember diniagakan pada $78, ada pembeli dan penjual yang wajib menyelesaikannya pada harga itu semasa tamat tempoh Disember, tanpa mengira harga spot hari itu. Struktur futures yang sama digunakan atas pasangan mata wang, menjadi asas kepada derivatives forex Ouinex.

Options

Option memberikan hak (bukan kewajiban) kepada pembeli untuk membeli (call) atau menjual (put) satu aset pada harga yang telah dipersetujui (strike) sebelum tamat tempoh. Sebagai balasan untuk hak ini, pembeli membayar premium di awal kontrak. Options adalah instrumen paling fleksibel kerana memberi hasil atau risiko tak sekata—kerugian dihadkan pada premium, manakala potensi keuntungan tiada had. Ya, options adalah derivatives dan merupakan pasaran sangat cair di peringkat global.

Swaps

Swap ialah perjanjian peribadi antara dua pihak untuk menukar aliran pembayaran. Struktur paling biasa ialah interest rate swap, di mana satu pihak membayar kadar faedah tetap ke atas jumlah nosional dan satu pihak lagi menerima kadar berubah-ubah. Swaps hampir semua dijalankan OTC dan banyak digunakan syarikat untuk lindung nilai perbendaharaan.

Forwards

Forward ialah saudara OTC kepada futures contract. Struktur asasnya sama—persetujuan untuk berdagang pada harga masa hadapan—tetapi syarat-syaratnya dirunding secara dua hala dan bukan terpiawai seperti di bursa. Forward membawa risiko pihak lawan yang futures tidak ada.

Siapa guna derivatives: hedger vs. spekulator

Dua arketip utama menggerakkan volum. Hedger menggunakan derivatives untuk mengurangkan risiko yang sudah dihadapi. Syarikat penerbangan mengunci harga bahan api. Syarikat mengunci kadar tukaran hutang. Petani mengunci harga hasil tanaman.

Spekulator pula menggunakan derivatives untuk mengambil risiko yang tidak mereka miliki sebelum ini, dengan harapan meraih keuntungan jika ramalan harga mereka tepat. Kedua-dua peranan ini diperlukan untuk kelancaran pasaran.

Contoh ringkas

Seorang petani gandum pada bulan Julai bersetuju menjual 5,000 gantang gandum kepada sebuah kilang roti pada harga tetap untuk penghantaran Disember. Kontrak ini adalah derivative kerana nilainya bergantung kepada harga gandum pada Disember, bukan jumlah gandum yang mereka miliki hari ini. Semua derivative yang akan anda jumpa dalam artikel ini, daripada future minyak ke Bitcoin perpetual, adalah variasi struktur yang sama.

Perdagangan Derivatives: Risiko, Leverage, dan Risiko Pihak Lawan

Perdagangan derivatives bukanlah sekadar perdagangan spot dengan beberapa langkah tambahan. Ia memang aktiviti berbeza secara struktur, dan perbezaan ini terletak pada dua mekanisme yang sering dipandang remeh oleh pedagang baru.

Mengapa leverage berisiko dua hala

Setiap derivative memberi anda pendedahan kepada underlying tanpa perlu memegang nilai nosional penuh. Anda hanya deposit margin, iaitu sebahagian kecil sebagai cagaran. Jika nilai nosional $10,000 dan margin $500, leverage anda ialah 20x. Pergerakan 1% pada underlying akan menggerakkan kedudukan anda sebanyak 20%. Itulah cara leverage trading berfungsi, dan inilah yang menjadikan derivatives cekap untuk hedger tetapi bahaya untuk pemula.

Mekanisme ini tidak peduli sama ada anda salah arah atau tidak; ia hanya peduli berapa besar pergerakan berbanding margin anda. Pergerakan 5% bertentangan dengan posisi leverage 20x akan menghapuskan akaun. Ini bukan kejadian luar biasa, tetapi hasil tipikal bagi pedagang yang tidak mengurus saiz posisi dengan mengambil kira turun naik biasa. Jika anda mahu penjelasan penuh mengenai margin, sila rujuk glosari kami tentang margin dalam trading.

Penjelasan risiko pihak lawan

Risiko pihak lawan ialah kemungkinan pihak di sebelah lain kontrak anda gagal membayar semasa penyelesaian kontrak. Di bursa dengan penjelasan pusat, rumah penjelasan menyerap risiko ini. Dalam pasaran OTC, dan di sesetengah venue crypto derivatives, risiko ini tidak diserap. Risiko pihak lawan ialah sebab krisis 2008 berlaku besar-besaran apabila AIG menulis credit default swaps ke seluruh sistem. Apabila AIG gagal membayar, semua pihak lawan mendapat kekurangan dalam imbangan mereka.

Pengajarannya bukan derivative itu berbahaya, tetapi kepercayaan tidak pernah hilang daripada sistem, hanya dialihkan. Ketahui di mana kepercayaan itu berada sebelum menandatangani kontrak.

Derivatives Kripto: Mekanisme Sama, Aset Asas Berbeza

Inilah titik jambatan antara dua dunia ini dibina.

Derivatives kripto ialah kontrak yang nilainya disandarkan kepada harga mata wang kripto, berbanding satu tong minyak atau gandum. Semua perkara yang anda baca sebelum ini masih terpakai. Leverage. Margin. Risiko pihak lawan. Bursa vs. OTC. Tatacaranya sama. Yang berubah hanya underlying.

Apa berubah jika underlying ialah Bitcoin atau ETH

Dua perkara utama. Pertama, kripto didagang 24/7, jadi kitaran funding berjalan tanpa henti tidak seperti derivatif tradisional yang setel harian. Kedua, kebanyakan derivatives kripto menggunakan penyelesaian tunai, bukan fizikal. Anda tidak menerima atau menghantar Bitcoin sebenar, sebaliknya menerima atau membayar USD, atau USDT, mengikut untung/rugi.

Struktur inilah yang melahirkan inovasi terbesar dalam derivatives kripto: perpetual future.

Perpetual futures & funding rate: penjelasan dengan angka sebenar

Perpetual futures ialah salah satu istilah mengelirukan dalam kewangan. Future tradisional ialah janji untuk berdagang pada tarikh ditetapkan, tetapi perp tiada tarikh tamat tempoh, malah ia hanyalah kedudukan sintetik berterusan yang dijana oleh pinjaman dua hala kadar terapung yang berubah setiap lapan jam. Setiap trader perp sebenarnya menjalankan pinjaman leverage. Funding rate adalah kadar faedah bagi pinjaman tersebut.

Apabila anda faham penstrukturan ini, segala mekanisme menjadi mudah difahami seolah-olah anda sudah biasa dengan pinjaman.

Futures konvensional ada tarikh luput. Kontrak minyak Disember tamat Disember. Perpetual tiada tamat tempoh—berjalan selamanya.

Ini menimbulkan satu masalah: futures konvensional kekal dekat harga spot kerana ia mesti diselesaikan pada harga spot semasa tamat. Apabila tiada tarikh luput, tiada apa mengehadkan harga perp untuk sejajar dengan spot. Pasaran menyelesaikan isu ini dengan funding rate.

Funding rate ialah bayaran berkala dari satu pihak kontrak kepada pihak satu lagi, dikira bagi memastikan harga perp kekal sejajar dengan spot. Jika perpetual didagang di atas spot, pemegang long membayar short, menggalakkan pembukaan short sehingga harga bersatu. Jika perpetual didagang di bawah spot, short pula membayar long. Pada majoriti bursa derivatives kripto mengikut volum, kitaran bayaran berlaku setiap lapan jam.

Funding rate ialah mekanisme, bukan yuran—perbezaan yang penting apabila anda mengira saiz posisi.

Contoh praktikal: funding rate pada posisi perp BTC $1,000

Anda buka posisi long $1,000 pada BTC perp menggunakan leverage 10x. Margin anda ialah $100. Pendedahan nosional ialah $1,000.

Senario A: funding rate positif. Perpetual didagang di atas spot. Funding untuk lapan jam berikut ialah 0.01%, bacaan biasa dalam pasaran bullish sederhana. Pada settlement, anda sebagai long membayar $1,000 x 0.01% = $0.10. Dalam 24 jam (tiga kitaran), $0.30. Dalam seminggu, kira-kira $2.10. Jika dianualkan, kos funding sahaja 10.95%. Ini kos carry, kos memegang posisi tanpa mengira perubahan harga.

Senario B: funding rate negatif. Pasaran bearish, perp didagang di bawah spot. Funding sekarang -0.01%. Kini short membayar long, dan anda sebagai long menerima $0.10 per kitaran. Anda dibayar untuk mengekalkan posisi.

Funding rate sentiasa berubah antara positif dan negatif. Sewaktu fasa euforia pasaran bullish 2021 dan 2024, funding pada perp BTC kadang-kadang melebihi 0.10% setiap lapan jam—kos carry tahunan lebih 100%. Mekanisme inilah yang mengekang trader daripada kekal long apabila pasaran terlalu leverage satu arah.

Ini catatan peribadi saya, penulis blog ini, Njami Saadaoui. Kali pertama saya membuka posisi perp sebenar, saya tidak mengira funding. Saya hanya kira tesis perdagangan. Tesis itu betul, ia menguntungkan dari segi harga. Namun funding yang terkumpul dalam sebelas hari memakan kira-kira satu pertiga daripada keuntungan kasar. Mekanisme ini fakta: Mengabaikannya sangat mahal.

Jika bahagian ini membuatkan anda rasa mekanisme derivatives lebih nyata dan bukannya abstrak, itu memang matlamatnya. Anda boleh berdagang derivatives kripto di Ouinex setelah anda bersedia dengan risiko yang sanggup ditanggung.

Derivatives Kewangan vs. Derivatives Kripto: Perbandingan Sisi

Baca jadual ini dengan satu penapis. Apa yang nampak baharu di lajur kanan hanya pada kaedah penghantaran, venue, dan mekanisme penentu harga. Struktur asas—kontrak yang nilainya bergantung kepada harga aset lain—adalah sama. Inilah intinya.

FAQ

Apakah itu perdagangan derivatives?

Perdagangan derivatives adalah urus niaga membeli dan menjual kontrak yang nilainya bergantung kepada harga aset asas dan bukannya pemilikan aset itu sendiri. Pedagang menggunakannya untuk lindung nilai atau meraih keuntungan leverage jika pandangan harga mereka tepat.

Adakah option itu derivative?

Ya. Option ialah satu daripada empat struktur derivative klasik, bersama futures, swaps, dan forwards. Option memberi hak (bukan kewajiban) kepada pembeli untuk beli atau jual underlying pada harga tetap sebelum tamat tempoh.

Apakah itu derivatives OTC?

Derivatives over-the-counter ialah kontrak dua hala yang dirunding secara peribadi antara dua pihak dan bukannya dipiawai serta didagang di bursa. Ia boleh disesuaikan mengikut keperluan khusus. Kekurangannya ialah derivatives OTC membawa risiko pihak lawan tanpa rumah penjelasan pusat.

Bagaimana derivatives berfungsi?

Derivative ialah kontrak antara dua pihak, nilai yang berubah-ubah mengikut harga underlying. Kedua-dua pihak akan mendeposit margin, bersetuju dengan terma, dan menyelesaikan untung/rugi mengikut pergerakan underlying sepanjang hayat kontrak.

Apakah derivatives kripto?

Derivatives kripto ialah kontrak yang nilainya disandarkan kepada harga mata wang kripto. Struktur paling meluas didagangkan kini ialah perpetual future, yang tiada tarikh tamat tempoh dan menggunakan mekanisme funding rate untuk mengekalkan harga kontrak sejajar harga spot. Struktur sama seperti derivatives tradisional, cuma underlying berbeza.

Adakah perdagangan derivatives sesuai untuk pemula?

Ini bukan tempat permulaan semula jadi. Leverage memperbesar kesilapan secepat ia memperbesar keuntungan, dan mekanisme untuk memastikan kedudukan stabil (pengurusan margin, kos funding, tahap likuidasi) amat 'keras' untuk pedagang yang masih membina kefahaman. Belajar spot dulu. Fahami apa yang menggerakkan pasaran. Selepas itu barulah fikirkan derivatives, dan mula dengan leverage paling rendah dibenarkan bursa.

Pendedahan Risiko

Aset maya boleh kehilangan nilai seluruhnya atau sebahagian dan tertakluk kepada turun naik melampau. Anda boleh kehilangan pelaburan anda sepenuhnya, dan pelaburan anda tidak mendapat sebarang bentuk perlindungan kewangan.

Ditulis olehNjami Saadaoui