Baz Puan (Basis Point)
Baz puan, bir yüzde puanın yüzde biridir; yani 100 baz puan %1 eder. Nerede karşınıza çıkar: faiz kararlarında ve baz puan (bps) cinsinden verilen ücretlerde.
Baz puan (basis point) bir yüzde puanın yüzde biridir: %0,01. Yani 100 baz puan %1 eder; %3,75'ten %4'e çıkan bir faiz oranı 25 baz puan yükselmiştir.
Basitçe anlatmak gerekirse
Yüzdelerin yüzdeleri kafa karıştırır. %4'lük bir faiz oranının “%0,5 yükseldiğini” düşünün. Şimdi öncekinden yüzde yarım daha yüksek olan %4,02 mi, yoksa yarım puan eklenmiş hâliyle %4,5 mi? “50 baz puan yükseldi” ifadesi ise yalnızca %4,5 anlamına gelebilir. Bu yüzden piyasalar faiz oranları, getiriler ve ücretler için baz puan kullanır: bu birim belirsizliği ortadan kaldırır.
Önemli noktalar
- 100 baz puan = %1. Dönüştürmek için bir yüzdeyi 100 ile çarpın: %0,25, 25 baz puandır; %1,5, 150; %0,045 ise 4,5 baz puandır. Ondalık olarak bir baz puan 0,0001'dir.
- 25 baz puan, bir merkez bankası için yaygın bir adımdır. 5 Kasım 2026'da İngiltere Merkez Bankası (Bank of England) politika faizi Bank Rate'i 0,25 yüzde puan artırarak %4'e çıkardı: 25 baz puanlık bir artış. Federal Reserve (Fed) kendi faiz değişikliklerini baz puan cinsinden kaydeder; Eylül 2025 ile Eylül 2026 arasındaki dört değişikliğinin her biri 25 baz puandı. Bunlar geçmiş kararlardır; bir sonraki karar hakkında hiçbir şey söylemezler.
- Maliyetler de baz puan cinsinden verilir. Fon ücretleri, bir referans faiz oranının üzerine eklenen kredi marjları ve işlem ücretleri çoğu zaman baz puan cinsinden belirtilir. Hesap her seferinde aynıdır: 10.000 USD'lik bir pozisyonun 4,5 baz puanı 4,50 USD'dir.
- bp ya da bps diye yazılır, “bips” diye okunur. Kısaltmalar bp, bps ve bips'tir. Bir faiz kararı yorumunda “25 bips”, bir yüzde puanın dörtte biri demektir. Baz puan bir pip değildir: pip, bir döviz çiftinin en küçük standart fiyat adımıdır, bir yüzdenin payı değildir.
Baz puanla nerede karşılaşırsınız
Örnek | Yayımlandığı şekliyle | Baz puan olarak |
|---|---|---|
İngiltere Merkez Bankası, 5 Kasım 2026 | Bank Rate 0,25 yüzde puan artırılarak %3,75'ten %4'e çıkarıldı | +25 |
Federal Reserve, 17 Eylül 2026 | Hedef aralık %3,75 ile %4,00 arasına yükseltildi, önceki aralık: %3,50 ile %3,75 | +25 (Fed'in tablosu bunu bp olarak verir) |
Ouinex kripto vadesiz kontrat ücreti | %0,045 | 4,5 |
Aynı birim farkları da ölçer. Bir tahvil %4, diğeri %4,3 getiri sağlıyorsa aradaki fark 30 baz puandır; bir getiri eğrisinin eğimi de aynı birimle okunur. İki ülkenin politika faizleri arasındaki fark, yani faiz oranı farkı da aynı şekilde sayılır. Bir merkez bankasının tonuna, yani şahin (hawkish) ya da güvercin (dovish) duruşuna ve her TÜFE (CPI) açıklamasına ilişkin yorumlar da baz puan cinsinden çerçevelenir.
Ouinex'te
Faiz kararları, Ouinex'te CFD olarak işlem yapabileceğiniz döviz çiftleri ve borsa endeksleri için planlı olaylardır ve sert volatilite getirebilir. Forex, borsa endeksleri ve emtialarda sıfır komisyon: spread ödersiniz. Kripto vadesiz kontratlarda ücret %0,045'tir. Bkz. Ouinex'in piyasaya göre aldığı ücretler.
Öğrenmek ister misiniz: döviz çiftleri nasıl fiyatlanır? Rehberin tamamını Ouinex Academy'de okuyun →
CFD'ler yüksek kayıp riski taşır ve tüm yatırımcılar için uygun olmayabilir.
Kaynaklar
- Investopedia: Basis Point: Meaning, Value, and Uses (24 Eylül 2026'da güncellendi), tanım, ondalık biçim, belirsizlik konusu, baz puan cinsinden ücretler ve getiri farkları ile kısaltmalar için atıf yapıldı
- Bank of England: Interest rates and Bank Rate, 5 Kasım 2026'daki %3,75'ten %4'e artış için atıf yapıldı
- Federal Reserve: Open market operations, changes in the target federal funds rate, 17 Eylül 2026'daki değişiklik ve Eylül 2025'ten bu yana yapılan dört adet 25 bp'lik değişiklik için atıf yapıldı