Kapitülasyon (Capitulation)
Kapitülasyon, trading'de varlık sahiplerinin pes edip aynı anda satması ve bunun yüksek hacimle sert bir düşüşe yol açmasıdır. Nasıl okunur ve neden ancak sonradan netleşir?
Kapitülasyon (capitulation), trading'de çok sayıda varlık sahibinin pes edip aynı anda satması ve bunun yüksek hacimle sert bir düşüşe yol açmasıdır.
Basitçe anlatmak gerekirse
Çıkışın önünde gergin bir şekilde bekleyen ve sonunda kapıya hücum eden bir kalabalığı düşünün: bu hücumun kendisi fiyatı aşağı iter. Kelimenin gündelik anlamı teslim olmaktır ve fikir de budur: varlık sahipleri toparlanma umudunu bırakır ve pes eder.
Önemli noktalar
- Kimler satar: çoğu zaman zayıf eller (weak hands) ve satmaya zorlananlar; kaldıraçlı piyasalarda likidasyonlar da satışa eklenir. Analistler bunu uzun bir düşüşün ardından gelen yoğun satış hacmi ve sert fiyat düşüşüyle, çoğu zaman da normalin çok üzerinde hacimle oluşan uzun kırmızı mumlarla tanır.
- Ne zaman gelir: çoğu zaman bir ayı piyasasının ya da derin bir piyasa düzeltmesinin sonlarında, haftalar ya da aylar süren düşüşler varlık sahiplerini yıprattıktan sonra.
- Ancak sonradan teyit edilir: kapitülasyon gibi görünen bir dibin ardından daha düşük dipler gelebilir; sonrasındaki toparlanma da sonunda bir ölü kedi sıçramasına (dead cat bounce) dönüşebilir.
- Kriptoda: “madenci kapitülasyonu”, madencilik artık maliyetleri karşılamadığı için madencilerin coin satması ya da makinelerini kapatması anlamına gelir. Haziran 2022'deki zincir üstü (on-chain) bir araştırma böyle bir dönemi anlatıyordu; düşen gelirler ve artan maliyetler madencilik cihazlarının devre dışı kalmasına yol açıyordu.
Bir süreç olarak kapitülasyon
Kapitülasyon, tek bir mum yerine dört aşamalı bir süreç olarak okunduğunda daha kolay anlaşılır. Aşağıdaki hisse fiyatları ve hacimler temsilîdir.
Aşama | Grafik ne gösterir | Ne olur |
|---|---|---|
1. Uzun düşüş | Hisse üç ay içinde 50'den 35'e düşer; günde yaklaşık 2 milyon hisse işlem görür. | Varlık sahipleri bir türlü gelmeyen bir toparlanmayı bekler. |
2. Silkelenme | Bir gün, normal hacmin dört katından fazla olan 9 milyon hisselik hacimle 35'ten 30'a düşer. | Zarar durdur (stop-loss) emirleri, teminat tamamlama çağrıları (margin call) ve likidasyonlar satışları zorunlu kılar; diğerleri de pes eder. |
3. Dip | Gün, en düşük seviyesinin epey üzerinde kapanır ve mumda uzun bir alt fitil bırakır. | Satış, şimdilik kendini tüketmiştir. |
4. Karar | Hisse ya 30'un üzerinde bir taban oluşturur ya da sıçradıktan sonra bu seviyenin altına kırılır. | Silkelenmeye kapitülasyon denip denemeyeceği ancak şimdi belli olur. |
Adı 4. aşama belirler. 30 tutunur ve hisse toparlanırsa analistler, 9 milyon hisselik güne geriye dönüp kapitülasyon dibi olarak bakar. Hisse 26'ya kadar düşerse aynı gün düşüşte bir adım daha olmuş, ardından gelen sıçrama da bir ölü kedi sıçraması olmuştur. Bu kelimenin gerçek zamanlıdan çok sonradan bakıldığında kullanılmasının nedeni budur.
Madenci kapitülasyonu farklı bir grafikte aynı seyri izler. Analistler ağın hash oranını (hash rate), yani madencilerin sağladığı işlem gücünü izler: makineler kapatıldıkça bu oran haftalarca düşerse madencilerin pes ettiğini gösterir; maliyetlerini karşılamak için sattıkları coin'ler de satış baskısına eklenir.
Ouinex'te
Hızlı ve yüksek hacimli günlerde de her işlemin bir maliyeti vardır: piyasaya göre Ouinex ücretlerine göre kripto vadesiz kontratlarda ücret %0,045'tir; forex, borsa endeksleri ve emtialarda ise komisyon sıfırdır, spread ödersiniz.
Konuyu derinlemesine öğrenmek ister misiniz? Kalabalığın duyarlılığına karşı işlem yapma hakkındaki rehberin tamamını Ouinex Academy'de okuyun →
CFD'ler yüksek kayıp riski taşır ve tüm yatırımcılar için uygun olmayabilir.